Πώς τα ψηφιακά twins απειλούν τα δικαιώματα στη μόδα – Η σκοτεινή πλευρά της AI
Ο κόσμος της μόδας βιώνει μια από τις πιο θεαματικές και παράλληλα αμφιλεγόμενες μεταμορφώσεις στην ιστορία του, καθώς τα φυσικά μοντέλα καλούνται πλέον να επιλέξουν ανάμεσα στις παραδοσιακές φωτογραφήσεις και τη δημιουργία των ψηφιακών τους διπλότυπων (digital twins). Αυτές οι AI αναπαραστάσεις πραγματικών προσώπων επιτρέπουν σε μεγάλους οίκους και εταιρείες, όπως η H&M με τη συλλογή από 30 AI μοντέλα, να πραγματοποιούν καμπάνιες με ελάχιστο κόστος και σε ελάχιστο χρόνο, καταργώντας την ανάγκη για πολύωρα γυρίσματα. Ωστόσο, πίσω από την εντυπωσιακή ευκολία και τη φουτουριστική αισθητική, ξεπροβάλλουν σοβαρότατα ερωτήματα σχετικά με την ιδιοκτησία του προσώπου, τη συναίνεση και τα όρια της εκμετάλλευσης της ανθρώπινης εικόνας.
Παρά το γεγονός ότι τίθενται σε ισχύ νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως ο νόμος Fashion Workers Act στη Νέα Υόρκη που απαιτεί έγγραφη συναίνεση με σαφείς όρους αμοιβής και διάρκειας για τη χρήση ψηφιακού διπλότυπου, το νομικό πλαίσιο σε παγκόσμιο επίπεδο παραμένει εξαιρετικά κατακερματισμένο. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ο κανόνας GDPR προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα και η επερχόμενη πράξη AI Act στοχεύει να απαγορεύσει το μη συναινετικό σεξουαλικό περιεχόμενο, η έννοια της «ομοιότητας» (likeness) εμπίπτει σε διαφορετικά δικαιώματα δημοσιότητας (publicity rights) από χώρα σε χώρα. Αυτή η ασάφεια αφήνει τα μοντέλα εκτεθειμένα, καθώς παραμένει ασαφές αν μπορούν να αποσύρουν την ψηφιακή τους εικόνα από αλγορίθμους που δεν διαγράφουν ποτέ τα δεδομένα που έχουν ήδη επεξεργαστεί.
Διάβασε επίσης: Η τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπει τους κανόνες στη φωτογραφία μόδας – Τέλος εποχής για ό,τι ξέραμε
Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο εφιαλτική αν αναλογιστεί κανείς τις μαρτυρίες μοντέλων στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα οποία είδαν τις ψηφιακές τους μορφές να υφίστανται υπερσεξουαλικοποίηση ή να μετατρέπονται σε γυμνές εικόνες μέσω AI εργαλείων χωρίς τη συγκατάθεσή τους. Αυτό το φαινόμενο «ψηφιακής βίας» συνδυάζεται με μια έντονη οπισθοδρόμηση στο κομμάτι της ποικιλομορφίας, καθώς οι αλγόριθμοι τείνουν να αναπαράγουν παρωχημένα, ανθυγιεινά πρότυπα ομορφιάς και φυλετικές προκαταλήψεις. Αν θέλεις να μάθεις πώς τα ψηφιακά διπλότυπα απειλούν το μέλλον του modelling, ποια είναι τα νομικά σου δικαιώματα απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και τι πρέπει να αλλάξει άμεσα στη βιομηχανία, συνέχισε να διαβάζεις.
Το νομικό κενό γύρω από τη συναίνεση και την απόσυρση του ψηφιακού σου εαυτού
Το βασικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα μοντέλα που δημιουργούν ένα digital twin είναι η έλλειψη ελέγχου μετά την ολοκλήρωση μιας καμπάνιας. Αν και εταιρείες υπόσχονται ότι τα μοντέλα διατηρούν την πλήρη ιδιοκτησία του ψηφιακού τους εαυτού, στην πράξη η ανάκληση της συγκατάθεσης είναι μια εξαιρετικά περίπλοκη νομική διαδικασία. Από τη στιγμή που μια AI πλατφόρμα εκπαιδευτεί πάνω στα χαρακτηριστικά ενός προσώπου, η τεχνολογία δεν μπορεί εύκολα να «ξεχάσει» τα δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι τα χαρακτηριστικά ενός μοντέλου ενδέχεται να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται έμμεσα σε μελλοντικές παραγωγές εικόνων, ακόμα κι αν το συμβόλαιο με το πρακτορείο έχει λήξει προ πολλού.
Η «ψηφιακή βία» και η επιτακτική ανάγκη για αυστηρότερη νομοθεσία
Οι κίνδυνοι της μη συναινετικής χρήσης της εικόνας των μοντέλων δεν αποτελούν ένα υποθετικό σενάριο, αλλά μια ζοφερή πραγματικότητα. Έρευνες και συνεντεύξεις με επαγγελματίες του χώρου αποκαλύπτουν ότι φωτογραφίες τους εντοπίζονται σε ψηφιακές βιβλιοθήκες ερωτικού περιεχομένου, έχοντας τροποποιηθεί ψηφιακά χωρίς να το γνωρίζουν. Αυτή η παραβίαση προκαλεί τεράστια ψυχολογική επιβάρυνση στα θύματα, υπογραμμίζοντας ότι η νομοθεσία σε ΗΠΑ και Ευρώπη πρέπει να κινηθεί με πολύ ταχύτερους ρυθμούς. Απαιτούνται αυστηρές ποινές για την ψηφιακή παραποίηση και σαφείς κανόνες που θα προστατεύουν την αξιοπρέπεια των ανθρώπων της βιομηχανίας.
Η οπισθοδρόμηση στην ποικιλομορφία και τα ρατσιστικά στερεότυπα των αλγορίθμων
Εκτός από τα ζητήματα δικαιωμάτων, τα digital twins φαίνεται να καταστρέφουν την πρόοδο που επιτεύχθηκε τα τελευταία χρόνια στο πεδίο της συμπερίληψης. Τα μοντέλα επισημαίνουν ότι οι AI γεννήτριες εικόνων αναπαράγουν μη ρεαλιστικά, ομοιογενή πρότυπα ομορφιάς, εξαλείφοντας τη μοναδικότητα κάθε φυλής. Για παράδειγμα, Ασιάτισσες μοντέλα καταγγέλλουν ότι τα ψηφιακά AI μοντέλα της εθνικότητάς τους δείχνουν όλα πανομοιότυπα, ενισχύοντας φυλετικά στερεότυπα και αποκλείοντας την αληθινή εκπροσώπηση. Η βιομηχανία της μόδας κινδυνεύει να επιστρέψει σε μια εποχή αμόλυντης, αλλά παντελώς ψεύτικης και επικίνδυνης αισθητικής.
Διάβασε επίσης:
Δείτε το πλήρες άρθρο στο mad.gr →