Η διαιτολόγος Δήμητρα Θεοδωράκη στο «Talk to Mad»: «Το αδύνατο σώμα δεν σημαίνει απαραίτητα υγιές»
Στο νέο επεισόδιο του «Talk to MAD», η Αθηνά Κλήμη υποδέχτηκε τη διαιτολόγο – διατροφολόγο Δήμητρα Θεοδωράκη σε μια συζήτηση που έβαλε στο επίκεντρο τη σχέση σου με το φαγητό, την εικόνα του σώματός σου και τα πρότυπα που επηρεάζουν καθημερινά τον τρόπο που βλέπεις τον εαυτό σου. Με αφορμή την επιστροφή στην καθημερινότητα μετά τις καλοκαιρινές διακοπές, οι 2 γυναίκες συζήτησαν για τις διατροφικές συνήθειες, τις ενοχές που μπορεί να νιώθεις όταν απολαμβάνεις ένα γλυκό και την πίεση να αποκτήσεις το σώμα που προβάλλεται ως ιδανικό στα social media. Η καλεσμένη της εκπομπής μοιράστηκε τη δική της προσέγγιση στη διαιτολογία, εξηγώντας γιατί η στέρηση και οι αυστηροί κανόνες δεν αποτελούν πάντα την απάντηση και γιατί αξίζει να μάθεις να ακούς περισσότερο τις ανάγκες σου.
Μέσα από μια συζήτηση με ουσιαστικά μηνύματα, η Δήμητρα Θεοδωράκη αναφέρθηκε στην επίδραση των social media στην αυτοεκτίμηση, στα σχόλια για την εμφάνιση που μπορεί να πληγώσουν ακόμη και όταν γίνονται με καλή πρόθεση, αλλά και στην υπερβολή που μπορεί να κρύβεται πίσω από την εμμονή με την υγεία και την ευεξία. Παράλληλα, εξήγησε γιατί το αδύνατο σώμα δεν ταυτίζεται απαραίτητα με το υγιές και γιατί η διατροφή δεν χρειάζεται να συνδέεται με την τιμωρία ή την ανταμοιβή. Αν έχεις νιώσει ποτέ ότι πρέπει να κερδίσεις το δικαίωμα να φας κάτι που λαχταράς ή ότι οφείλεις να μοιάζεις με κάποιο συγκεκριμένο πρότυπο, η συζήτηση αυτή ανοίγει έναν διαφορετικό δρόμο προς μια πιο ισορροπημένη σχέση με το σώμα σου.
Διάβασε επίσης: Ο Αλέξανδρος Τομαδάκης στο Talk to Mad: «Φοβόμουν μήπως θεωρήσουν ότι κοροϊδεύω τον ρόλο»
Από την αρχή της συζήτησης, η Δήμητρα Θεοδωράκη ξεκαθάρισε πως βασικός στόχος της δουλειάς της είναι να βοηθήσει τους ανθρώπους να αποκτήσουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις διατροφικές τους επιλογές, χωρίς να εξαρτώνται διαρκώς από ένα αυστηρό διαιτολόγιο. Όπως εξήγησε, η διατροφή δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως ένα σύνολο από απόλυτους κανόνες που καθορίζουν τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να φας.
Η ίδια υπογράμμισε πως η λογική της στέρησης μπορεί να δημιουργήσει μια πιο δύσκολη σχέση με το φαγητό. Όταν χαρακτηρίζεις ορισμένες τροφές ως απαγορευμένες, είναι πιθανό να τις σκέφτεσαι περισσότερο, να τις λαχταράς εντονότερα και, τελικά, να καταλήγεις να τις καταναλώνεις με ενοχές. Γι’ αυτό, όπως ανέφερε, ένα από τα πιο απαιτητικά κομμάτια της δουλειάς της είναι να βοηθήσει τους ανθρώπους να αμφισβητήσουν πεποιθήσεις που έχουν διαμορφώσει από μικρή ηλικία και να αντιληφθούν ότι η διατροφή δεν χωρίζεται απλώς σε «καλές» και «κακές» επιλογές.
Αντί να αναζητάς την τελειότητα σε κάθε γεύμα, η προσέγγιση αυτή σε καλεί να δεις τη διατροφή πιο ευέλικτα και να αναγνωρίσεις ότι η απόλαυση αποτελεί μέρος της καθημερινότητάς σου. Το ζητούμενο δεν είναι να ακολουθείς ένα πρόγραμμα χωρίς καμία απόκλιση, αλλά να διαμορφώσεις συνήθειες που μπορούν να λειτουργήσουν μακροπρόθεσμα και να ταιριάζουν στη ζωή σου.
Χρειάζεται να «κερδίζεις» το γλυκό σου μετά τη γυμναστική;
Ένα από τα θέματα που συζητήθηκαν στο «Talk to MAD» ήταν η συνήθεια να αντιμετωπίζεις το φαγητό ως ανταμοιβή για την άσκηση. Η Αθηνά Κλήμη παραδέχτηκε πως και η ίδια έχει σκεφτεί, μετά από μια απαιτητική προπόνηση, ότι αξίζει να παραγγείλει κάτι που επιθυμεί. Η Δήμητρα Θεοδωράκη εξήγησε πως αυτή η νοοτροπία είναι αρκετά συνηθισμένη, ωστόσο δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους.
Όπως ανέφερε, το πρόβλημα δεν βρίσκεται απαραίτητα στο να απολαύσεις ένα γλυκό μετά το γυμναστήριο, αλλά στο να πιστεύεις ότι πρέπει πρώτα να έχεις ασκηθεί για να σου επιτρέψεις να το φας. Όταν βάζεις προϋποθέσεις στον εαυτό σου, μπορεί να δημιουργήσεις ένα πλαίσιο αυστηρού ελέγχου, το οποίο τελικά προκαλεί δυσφορία και αρνητικά συναισθήματα κάθε φορά που δεν καταφέρνεις να τηρήσεις τους κανόνες σου.
Η διαιτολόγος τόνισε πως δεν χρειάζεται να συνδέεις κάθε γλυκό με μια προπόνηση ή να αισθάνεσαι ότι πρέπει να αναπληρώσεις την απόλαυση με επιπλέον άσκηση. Μπορείς να θέλεις να φας κάτι επειδή το λαχταράς, επειδή πεινάς ή απλώς επειδή σου αρέσει. Η σχέση σου με το φαγητό δεν χρειάζεται να βασίζεται σε ένα σύστημα ανταμοιβών και τιμωριών, αλλά σε μια πιο ουσιαστική κατανόηση των αναγκών σου.
Αδύνατο σώμα σημαίνει απαραίτητα και υγιές σώμα;
Η συζήτηση πέρασε και στα πρότυπα ομορφιάς που κυριαρχούν στα social media, με τη Δήμητρα Θεοδωράκη να επισημαίνει πως το αδύνατο σώμα δεν είναι συνώνυμο της δύναμης ή της καλής φυσικής κατάστασης. Όπως εξήγησε, η κοινωνία έχει συνδέσει συχνά την αδυναμία με την υγεία, ενώ τα τελευταία χρόνια το ιδανικό πρότυπο περιλαμβάνει συχνά και ένα γυμνασμένο σώμα με συγκεκριμένες αναλογίες.
Ωστόσο, η εξωτερική εμφάνιση δεν αρκεί για να αξιολογήσεις τη φυσική κατάσταση ή τη λειτουργικότητα ενός ανθρώπου. Κάποιος μπορεί να είναι αδύνατος και δυνατός, αδύνατος και λιγότερο δυνατός, αλλά και να έχει μεγαλύτερο σωματικό βάρος και να διαθέτει καλή φυσική κατάσταση. Η δύναμη και η λειτουργικότητα αξιολογούνται με διαφορετικούς τρόπους και δεν προκύπτουν απλώς από την εικόνα που βλέπεις στον καθρέφτη ή σε μια φωτογραφία.
Η διαιτολόγος αναφέρθηκε, επίσης, στο λεγόμενο «set point weight», δηλαδή στο εύρος βάρους στο οποίο μπορεί να τείνει να βρίσκεται το σώμα ενός ανθρώπου, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως η γενετική προδιάθεση, ο τρόπος ζωής και οι διατροφικές συνήθειες. Η αναφορά αυτή ανέδειξε ένα ακόμη σημαντικό σημείο: δεν είναι απαραίτητο όλοι οι άνθρωποι να έχουν το ίδιο σώμα ή να επιδιώκουν τον ίδιο αριθμό στη ζυγαριά.
Αν θέλεις να βελτιώσεις τη διατροφή σου, είναι σημαντικό να εστιάσεις σε αλλαγές που μπορούν να διατηρηθούν στην καθημερινότητά σου, αντί να κυνηγάς ένα συγκεκριμένο βάρος με αυστηρούς κανόνες που σε εξαντλούν. Η συζήτηση έδωσε έμφαση στη βιωσιμότητα των συνηθειών και όχι στην προσωρινή επίτευξη ενός αριθμητικού στόχου.
Πώς επηρεάζουν τα social media την εικόνα που έχεις για το σώμα σου;
Η επίδραση των social media στην εικόνα σώματος αποτέλεσε ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της συνέντευξης. Η Αθηνά Κλήμη αναφέρθηκε στην πίεση που μπορεί να αισθάνονται οι νεότεροι άνθρωποι όταν εκτίθενται καθημερινά σε εικόνες που παρουσιάζουν ένα συγκεκριμένο σώμα ως ιδανικό. Η Δήμητρα Θεοδωράκη συμφώνησε πως τα πρότυπα ομορφιάς αλλάζουν διαρκώς ανάλογα με την εποχή και την κοινωνία, ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ενισχύσει σημαντικά την έκθεση σε αυτά.
Όταν βλέπεις επανειλημμένα εικόνες με συγκεκριμένες αναλογίες, είναι πιθανό να αρχίσεις να θεωρείς πως έτσι πρέπει να μοιάζεις και εσύ. Η σύγκριση δεν περιορίζεται πάντα στη στιγμή που παρακολουθείς ένα βίντεο ή μια φωτογραφία, καθώς μπορεί να επηρεάσει σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείς το σώμα και την αξία σου. Η επιρροή αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη στους εφήβους, οι οποίοι διαμορφώνουν ακόμη την ταυτότητα και την αυτοεκτίμησή τους.
Η ίδια εξήγησε πως, όταν ένας νέος άνθρωπος εκφράζει την επιθυμία να αποκτήσει ένα συγκεκριμένο σώμα, χρειάζεται να εξετάσει κανείς τι κρύβεται πίσω από αυτή την επιθυμία. Τι είναι αυτό που τον ελκύει στο συγκεκριμένο πρότυπο; Πιστεύει ότι θα αισθανθεί καλύτερα με τον εαυτό του ή ότι θα γίνει περισσότερο αποδεκτός από τους γύρω του; Αυτά τα ερωτήματα μπορούν να βοηθήσουν στην κατανόηση των βαθύτερων αναγκών που επηρεάζουν τη σχέση ενός ανθρώπου με την εμφάνισή του.
Η Δήμητρα Θεοδωράκη τόνισε πως οι διατροφικές αλλαγές χρειάζεται να είναι ρεαλιστικές και να λαμβάνουν υπόψη το πώς αισθάνεται το ίδιο το άτομο. Αντί να εστιάζεις αποκλειστικά στο αποτέλεσμα που θέλεις να δεις στο σώμα σου, αξίζει να παρατηρείς αν πεινάς, αν χορταίνεις, αν νιώθεις άνετα και αν οι συνήθειες που υιοθετείς σε βοηθούν πραγματικά.
«Αδυνάτισες, πόσο όμορφη είσαι»: Γιατί τα σχόλια για το σώμα δεν είναι πάντα αθώα;
Πόσες φορές έχεις ακούσει ή έχεις κάνει ένα σχόλιο για την εμφάνιση κάποιου με την πεποίθηση ότι του κάνεις κομπλιμέντο; Η Αθηνά Κλήμη έθεσε το ζήτημα των φράσεων που ακούγονταν συχνά στο παρελθόν, όπως «πάχυνες» ή «αδυνάτισες, ομόρφυνες», και η Δήμητρα Θεοδωράκη εξήγησε γιατί ακόμη και τα καλοπροαίρετα σχόλια μπορεί να έχουν απρόβλεπτη επίδραση.
Όπως ανέφερε, ένα σχόλιο του τύπου «αδυνάτισες, είσαι πολύ όμορφη» μπορεί να κάνει κάποιον να αισθανθεί προσωρινά καλά, αλλά ταυτόχρονα να ενισχύσει την πεποίθηση ότι η εμφάνισή του καθορίζει την αξία του. Μπορεί, για παράδειγμα, να αναρωτηθεί αν πριν χάσει βάρος δεν ήταν αρκετά όμορφος ή αν τώρα λαμβάνει περισσότερη προσοχή επειδή πλησιάζει σε ένα κοινωνικά αποδεκτό πρότυπο.
Υπάρχει, βέβαια, και η πιθανότητα η αλλαγή στο βάρος να μην ήταν συνειδητή επιλογή ή να μη συνδέεται με κάτι ευχάριστο στη ζωή του ανθρώπου. Γι’ αυτό, όπως υπογράμμισε η διαιτολόγος, δεν μπορείς να γνωρίζεις πάντα τι βιώνει κάποιος μόνο από την εξωτερική του εμφάνιση.
Το μήνυμα της συζήτησης ήταν σαφές: πριν σχολιάσεις το σώμα κάποιου, αξίζει να σκεφτείς αν το σχόλιό σου είναι πραγματικά απαραίτητο. Ένα κομπλιμέντο δεν χρειάζεται να συνδέεται με τα κιλά, ενώ η ομορφιά και η αξία ενός ανθρώπου δεν εξαρτώνται από το αν έχει αδυνατίσει ή πάρει βάρος.
Wellness και υγιεινισμός: Πότε η φροντίδα του εαυτού γίνεται υπερβολή;
Η συζήτηση δεν έμεινε μόνο στα παραδοσιακά πρότυπα ομορφιάς, αλλά επεκτάθηκε και στη σύγχρονη τάση του wellness, της ευεξίας και της φροντίδας της υγείας. Η Αθηνά Κλήμη παρατήρησε πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι ενδιαφέρονται για τη διατροφή, τη γυμναστική και τις καθημερινές τους συνήθειες. Η Δήμητρα Θεοδωράκη αναγνώρισε τη θετική πλευρά αυτής της αλλαγής, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι η φροντίδα του εαυτού μπορεί να μετατραπεί σε υπερβολή όταν συνοδεύεται από άκαμπτους κανόνες.
Η ίδια αναφέρθηκε στην έννοια του «healthism», δηλαδή στην τάση να θεωρούμε πως η υγεία μας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις προσωπικές μας επιλογές και τον βαθμό ελέγχου που ασκούμε στην καθημερινότητά μας. Όταν μετράς διαρκώς θερμίδες και βήματα ή αισθάνεσαι ότι πρέπει να αποφεύγεις κάθε τροφή που δεν εντάσσεται στο πρόγραμμά σου, αξίζει να αναρωτηθείς αν αυτές οι συνήθειες σε ωφελούν πραγματικά.
Η διατροφή αποτελεί σημαντικό κομμάτι της υγείας, αλλά δεν είναι η μοναδική παράμετρος που καθορίζει την ευεξία σου. Παράλληλα, το φαγητό δεν προσφέρει μόνο θρεπτικά συστατικά, αλλά συνδέεται και με την απόλαυση, την κοινωνικότητα και τις στιγμές που μοιράζεσαι με τους ανθρώπους σου. Αν η προσπάθειά σου να ζεις πιο υγιεινά σε οδηγεί να αποφεύγεις διαρκώς κοινωνικές περιστάσεις ή να νιώθεις ενοχές για κάθε απόκλιση από το πρόγραμμά σου, τότε ίσως χρειάζεται να επανεξετάσεις τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεις την ευεξία.
Η Δήμητρα Θεοδωράκη αναφέρθηκε, επίσης, στην ευθύνη που έχουν οι επαγγελματίες όταν τοποθετούνται για τη διατροφή στα social media. Εξήγησε πως η διάδοση ανακριβών ή υπερβολικών πληροφοριών μπορεί να επηρεάσει το κοινό και πως χρειάζεται προσοχή στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται επιστημονικά ζητήματα. Παράλληλα, επισήμανε ότι η διατροφή είναι ένα σύνθετο πεδίο, στο οποίο τα δεδομένα χρειάζονται αξιολόγηση και προσαρμογή στις ανάγκες κάθε ανθρώπου, αντί να παρουσιάζονται ως μία απόλυτη αλήθεια που ισχύει για όλους.
Τα μηνύματα της Δήμητρας Θεοδωράκη που αξίζει να κρατήσεις
Προς το τέλος της συνέντευξης, η Αθηνά Κλήμη ζήτησε από τη διαιτολόγο να μοιραστεί τρία βασικά μηνύματα που μεταφέρει τόσο στους ανθρώπους που συμβουλεύει όσο και σε όσους την παρακολουθούν στα social media. Το πρώτο ήταν να επιτρέπεις στο σώμα σου να καταλαμβάνει τον χώρο που χρειάζεται. Αυτό σημαίνει να μη νιώθεις υποχρεωμένος να πιέζεις διαρκώς την κοιλιά σου προς τα μέσα ή να ελέγχεις τη στάση του σώματός σου από φόβο μήπως κάποιος παρατηρήσει κάτι που εσύ θεωρείς ατέλεια. Η άνεση, η φυσική αναπνοή και η αποδοχή του σώματός σου αποτελούν μέρος της καθημερινής φροντίδας του εαυτού σου.
Το δεύτερο μήνυμα ήταν να εμπιστεύεσαι τη σοφία του σώματός σου. Η Δήμητρα Θεοδωράκη εξήγησε πως τα σωματικά ερεθίσματα και τα ένστικτά μας έχουν αξία, αλλά μπορούν να συνδυάζονται με τη λογική και την εκπαίδευση. Για να καταλάβεις, για παράδειγμα, γιατί λαχταράς ένα γλυκό, μπορείς να εξετάσεις πότε έφαγες τελευταία φορά, αν πεινάς ή αν η επιθυμία σου συνδέεται με μια κοινωνική στιγμή ή με το συναίσθημά σου.
Το τρίτο μήνυμα ήταν να περιορίζεις όσο μπορείς τη σύγκριση με τους άλλους και, όταν αυτή συμβαίνει, να μην αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου με αυστηρότητα. Τα πρότυπα που βλέπεις γύρω σου δεν χρειάζεται να γίνονται αυτόματα δικοί σου στόχοι. Αντί να προσπαθείς να αντιγράψεις μια εικόνα που προβάλλεται ως ιδανική, μπορείς να δώσεις μεγαλύτερη σημασία στις δικές σου ανάγκες και σε όσα σε κάνουν να αισθάνεσαι καλά.
Το βασικό συμπέρασμα από τη συζήτηση της Δήμητρας Θεοδωράκη με την Αθηνά Κλήμη στο «Talk to MAD» ήταν ότι η ισορροπημένη σχέση με το φαγητό και το σώμα δεν χτίζεται μέσα από την τελειότητα, αλλά μέσα από την κατανόηση, την ευελιξία και την εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Αντί να κυνηγάς διαρκώς ένα συγκεκριμένο πρότυπο, μπορείς να μάθεις να ακούς τις ανάγκες σου, να απολαμβάνεις το φαγητό χωρίς ενοχές και να φροντίζεις τον εαυτό σου με τρόπο που να έχει πραγματικά θέση στη ζωή σου.
Διάβασε επίσης:
Δείτε το πλήρες άρθρο στο mad.gr →