Γιατί τα φύλλα αλλάζουν ξαφνικά χρώμα πριν τον χειμώνα;
Καθώς οι ημέρες αρχίζουν να μικραίνουν και η πρώτη αισθητή ψύχρα του φθινοπώρου κάνει την εμφάνισή της, τα φυλλοβόλα δέντρα ετοιμάζουν μια από τις πιο φαντασμαγορικές παραστάσεις της φύσης, εκτελώντας ένα εντυπωσιακό χημικό trick. Σε αντάλλαγμα για τις πιο κρύες νύχτες, το τοπίο γύρω σου μεταμορφώνεται σε έναν ζωντανό καμβά γεμάτο φλογερά κόκκινα, ολοζώντανα χρυσαφένια και βαθιά πορφυρά χρώματα. Από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως και τον Νοέμβριο, τα φυλλώματα αποχωρίζονται τη στολή του καλοκαιριού για να φορέσουν μια ζεστή, φθινοπωρινή φορεσιά που μοιάζει να έχει βγει από πίνακα ζωγραφικής.
Όσο μαγική κι αν φαίνεται αυτή η μετάβαση στα δάση και τα πάρκα, η πραγματική εξήγηση κρύβεται σε μια εξαιρετικά ακριβή επιστημονική διαδικασία που λαμβάνει χώρα μέσα στα ίδια τα κύτταρα των φύλλων. Στην πραγματικότητα, τα κίτρινα και πορτοκαλί χρώματα δεν εμφανίζονται ξαφνικά από το πουθενά το φθινόπωρο, αλλά βρίσκονταν εκεί καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, κρυμμένα πίσω από την κυριαρχία της χλωροφύλλης. Καθώς η παραγωγή αυτής της πράσινης ουσίας σταματά λόγω της μειωμένης ηλιοφάνειας, οι υποκείμενες χρωστικές βρίσκουν τελικά την ευκαιρία να λάμψουν.
Διάβασε επίσης: Οι 7 ψυχολογικές αποκαλύψεις για όσους περπατούν γρήγορα στον δρόμο
Τα κίτρινα κύματα οφείλονται σε ενώσεις που ονομάζονται xanthophylls, ενώ τα πορτοκαλί προέρχονται από τα carotenes – τα ίδια συστατικά που χαρίζουν το χαρακτηριστικό χρώμα στα καρότα. Αυτά τα carotenoids βγαίνουν από τη σκιά της χλωροφύλλης και εγκαινιάζουν το πρώτο στάδιο της φθινοπωρινής μεταμόρφωσης. Αν θέλεις να μάθεις πώς δημιουργούνται τα σπάνια κόκκινα χρώματα και πώς ολοκληρώνεται ο κύκλος της ζωής των φύλλων, συνέχισε να διαβάζει.
Η μυστική «συνταγή» για τα εντυπωσιακά κόκκινα και πορφυρά φύλλα
Αντίθετα με τα κίτρινα και πορτοκαλί που υπήρχαν ήδη στο φύλλο, οι βαθείς κόκκινοι και μωβ τόνοι κατασκευάζονται αποκλειστικά το φθινόπωρο. Αυτές οι αποχρώσεις οφείλονται στις anthocyanins, χρωστικές που παράγονται όταν τα σάκχαρα εγκλωβίζονται στο εσωτερικό του φύλλου. Καθώς οι νύχτες γίνονται πιο δροσερές, τα αγγεία που μεταφέρουν τους χυμούς αρχίζουν να στενεύουν, ενώ οι ηλιόλουστες φθινοπωρινές ημέρες συνεχίζουν να παράγουν γλυκόζη μέσω της φωτοσύνθεσης, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για αυτή τη χρωματική έκρηξη σε δέντρα όπως τα sugar maples, dogwoods και sweetgums.
Η τελική καφέ απόχρωση και η παρουσία των tannins
Όταν το φύλλο εξαντλήσει πλήρως τα αποθέματά του σε χλωροφύλλη, carotenoids και anthocyanins, φτάνει επίσημα στο τέλος του κύκλου της ζωής του. Σε αυτή τη φάση, το λαμπερό φθινοπωρινό σκηνικό δίνει τη θέση του σε ένα αδιάφορο καφέ χρώμα, το οποίο προκαλείται από τις αποβλητικές ενώσεις που ονομάζονται tannins – τις ίδιες χημικές ουσίες που χαρίζουν στο κόκκινο κρασί τη χαρακτηριστική στυφή του γεύση.
Ο μηχανισμός abscission που προετοιμάζει το δέντρο για τον χειμώνα
Πριν απορρίψει εντελώς τα νεκρά του φύλλα, το δέντρο φροντίζει να θωρακίσει τον εαυτό του απέναντι στο επερχόμενο κρύο. Στη βάση κάθε μίσχου σχηματίζεται ένα ειδικό στρώμα κυττάρων που σφραγίζει το σημείο επαφής, μια διαδικασία γνωστή ως abscission. Αυτός ο φυσικός μηχανισμός αποκόπτει το φύλλο και το αφήνει να πέσει στο έδαφος του δάσους, όπου θα αποσυντεθεί για να εμπλουτίσει το χώμα με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά εν όψει της ερχόμενης άνοιξης.
Διάβασε επίσης:
Δείτε το πλήρες άρθρο στο mad.gr →