Chronoworking: Η νέα τάση που βάζει τέλος στο 9-5 και αλλάζει τη δουλειά όπως την ξέρεις
Αν το ξυπνητήρι σου χτυπά στις 7 το πρωί και νιώθεις ότι ο εγκέφαλός σου εξακολουθεί να βρίσκεται σε λειτουργία ύπνου μέχρι το πρώτο διάλειμμα για καφέ, ίσως το πρόβλημα να μην είναι η διάθεσή σου για δουλειά, αλλά το ίδιο το ωράριο. Από την άλλη, αν ανήκεις σε εκείνους που ξυπνούν με ενέργεια από τα χαράματα ή αν οι καλύτερες ιδέες σου έρχονται αργά το απόγευμα, τότε πιθανότατα έχεις αναρωτηθεί γιατί πρέπει όλοι να δουλεύουμε τις ίδιες ώρες. Το παραδοσιακό 9-5, που έχει συνδεθεί με την καθημερινότητα εκατομμυρίων εργαζομένων, δεν ταιριάζει απαραίτητα σε κάθε άνθρωπο. Και κάπως έτσι έρχεται στο προσκήνιο μια νέα τάση στον κόσμο της εργασίας που επιχειρεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού: το chronoworking.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση προτείνει να οργανώνεις την εργάσιμη ημέρα σου με βάση το βιολογικό σου ρολόι, αντί να προσπαθείς να προσαρμόσεις τον οργανισμό σου σε ένα προκαθορισμένο ωράριο. Η λογική είναι απλή: όταν έχεις περισσότερη ενέργεια και συγκέντρωση, αναλαμβάνεις τις πιο απαιτητικές εργασίες σου, ενώ τις ώρες που αισθάνεσαι ότι η απόδοσή σου πέφτει, αφήνεις χώρο για λιγότερο απαιτητικές υποχρεώσεις. Δεν πρόκειται απλώς για ακόμη μία εργασιακή τάση που υπόσχεται να κάνει τη ζωή σου ευκολότερη, αλλά για μια διαφορετική προσέγγιση στην παραγωγικότητα, την ευεξία και την ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική ζωή.
Διάβασε επίσης: Γιατί η Gen Z μετατρέπει το άγχος και τις απογοητεύσεις της σε memes
Σε μια εποχή που η συζήτηση γύρω από την επαγγελματική εξουθένωση, το άγχος και την ευελιξία στην εργασία γίνεται όλο και πιο έντονη, το chronoworking θέτει ένα εύλογο ερώτημα: μήπως δεν χρειάζεται να δουλεύεις περισσότερες ώρες, αλλά να δουλεύεις τις σωστές ώρες για εσένα; Η ιδέα κερδίζει το ενδιαφέρον εργαζομένων και επιχειρήσεων, καθώς αμφισβητεί την αντίληψη ότι η παρουσία στο γραφείο από μια συγκεκριμένη ώρα μέχρι μια άλλη αποτελεί από μόνη της ένδειξη αποτελεσματικότητας.
Τι είναι το chronoworking και πώς συνδέεται με το βιολογικό σου ρολόι
Ο όρος chronoworking περιγράφει την πρακτική της προσαρμογής του ωραρίου εργασίας στον φυσικό ρυθμό του οργανισμού σου. Βασίζεται στον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή στο εσωτερικό βιολογικό σύστημα που επηρεάζει, μεταξύ άλλων, τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης, την ενέργεια και την ετοιμότητά σου κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Αυτό σημαίνει ότι δεν λειτουργούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι αισθάνονται πιο δραστήριοι νωρίς το πρωί, συγκεντρώνονται ευκολότερα και προτιμούν να ολοκληρώνουν τις σημαντικότερες υποχρεώσεις τους πριν από το μεσημέρι. Άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να ενεργοποιηθούν και αποδίδουν καλύτερα αργότερα μέσα στην ημέρα, ενώ για ορισμένους η δημιουργικότητα κορυφώνεται το απόγευμα ή το βράδυ.
Αν, λοιπόν, δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς στις 9 το πρωί, αλλά μπορείς να ολοκληρώσεις μια απαιτητική εργασία με εντυπωσιακή ευκολία στις 5 το απόγευμα, το chronoworking προτείνει να λάβεις υπόψη αυτή τη διαφορά στον προγραμματισμό σου. Αντί να πιέζεσαι να κάνεις την πιο απαιτητική δουλειά σου όταν η ενέργειά σου βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της, μπορείς να μεταφέρεις τις σημαντικές εργασίες στις ώρες που αισθάνεσαι πιο αποδοτικός.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι μπορείς να αγνοήσεις κάθε επαγγελματική υποχρέωση ή να εμφανίζεσαι όποτε θέλεις. Η βασική ιδέα είναι να αξιοποιείς καλύτερα τις ώρες που έχεις στη διάθεσή σου, εφόσον το επιτρέπουν η φύση της δουλειάς σου και οι συμφωνίες με την ομάδα σου.
Γιατί το παραδοσιακό 9-5 δεν ταιριάζει σε όλους
Το κλασικό οκτάωρο έχει συνδεθεί με την οργάνωση της σύγχρονης εργασίας, όμως η ίδια κατανομή χρόνου δεν εξυπηρετεί απαραίτητα κάθε εργαζόμενο. Οι σταθερές ώρες προσφέρουν δομή και διευκολύνουν τον συντονισμό, αλλά μπορούν να δημιουργήσουν δυσκολίες όταν δεν συμβαδίζουν με τον φυσικό ρυθμό ενός ανθρώπου.
Σκέψου, για παράδειγμα, πόσο διαφορετικά μπορεί να ξεκινά η ημέρα σου ανάλογα με το αν χρειάζεται να μετακινηθείς μέσα στην κίνηση, να ετοιμάσεις τα παιδιά για το σχολείο ή να αντιμετωπίσεις μια σειρά από πρωινές υποχρεώσεις. Ακόμη και αν φτάσεις στην ώρα σου στο γραφείο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βρίσκεσαι και στην καλύτερη δυνατή κατάσταση για να συγκεντρωθείς.
Από την άλλη, αν είσαι από εκείνους που σκέφτονται πιο καθαρά αργότερα μέσα στην ημέρα, ένα αυστηρό πρωινό ωράριο μπορεί να σε αναγκάζει να ολοκληρώνεις τις πιο σύνθετες εργασίες σου όταν δεν έχεις την ενέργεια που χρειάζεσαι. Το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι περισσότερη πίεση, μεγαλύτερη δυσκολία στη συγκέντρωση και μια αίσθηση ότι χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο για να πετύχεις το ίδιο αποτέλεσμα.
Το chronoworking επιχειρεί να αλλάξει αυτή τη λογική, μεταφέροντας την έμφαση από το πότε ξεκινάς και πότε τελειώνεις στη δουλειά σου στο τι καταφέρνεις να ολοκληρώσεις. Η αποτελεσματικότητα δεν μετριέται αποκλειστικά με τις ώρες που βρίσκεσαι μπροστά σε μια οθόνη, αλλά και με την ποιότητα της δουλειάς σου, τη συγκέντρωση και την ικανότητά σου να διαχειρίζεσαι τις υποχρεώσεις σου.
Τι δείχνει η έρευνα για το chronoworking
Το ενδιαφέρον για την ευελιξία στο ωράριο δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες προσωπικές προτιμήσεις. Σύμφωνα με έρευνα της καναδικής εταιρείας στελέχωσης Robert Walters, στην οποία συμμετείχαν 1.700 επαγγελματίες, το 87% δήλωσε ότι θα ήθελε να δοκιμάσει το chronoworking.
Στην ίδια έρευνα, σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες εκτίμησαν ότι η ψυχική τους υγεία θα μπορούσε να βελτιωθεί αν εργάζονταν σύμφωνα με το φυσικό τους πρόγραμμα ύπνου. Παράλληλα, το 33% ανέφερε ότι μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να τους βοηθήσει να έχουν μεγαλύτερη συγκέντρωση και παραγωγικότητα στον χώρο εργασίας.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπάρχει ενδιαφέρον για μοντέλα εργασίας που λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τις ατομικές ανάγκες. Ωστόσο, η επιθυμία των εργαζομένων να δοκιμάσουν μια νέα πρακτική δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι αυτή θα λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο για όλους ή σε κάθε επαγγελματικό περιβάλλον.
Το ζητούμενο είναι να βρεθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική απόδοση και στις ανάγκες της ομάδας. Άλλωστε, μια ευέλικτη προσέγγιση έχει πραγματική αξία όταν επιτρέπει στους εργαζομένους να δουλεύουν καλύτερα, χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στην επικοινωνία και στη συνεργασία.
Πώς μπορούν οι εταιρείες να εφαρμόσουν το chronoworking
Αν αναρωτιέσαι πώς μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη ένα μοντέλο στο οποίο κάθε εργαζόμενος ακολουθεί διαφορετικό ωράριο, η απάντηση βρίσκεται στην οργάνωση. Το να μπορείς να επιλέγεις τις ώρες που αποδίδεις καλύτερα δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξαφανιστούν οι συναντήσεις, οι προθεσμίες ή η συνεργασία με τους συναδέλφους σου.
Μια λύση που εξετάζουν επιχειρήσεις με πιο ευέλικτη προσέγγιση είναι τα λεγόμενα «core collaboration windows», δηλαδή συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα κατά τα οποία όλα τα μέλη μιας ομάδας είναι διαθέσιμα για συναντήσεις, συζητήσεις και κοινές εργασίες. Έξω από αυτά τα διαστήματα, κάθε εργαζόμενος μπορεί να οργανώνει το πρόγραμμά του με μεγαλύτερη ελευθερία, ανάλογα με τις ανάγκες και τον φυσικό του ρυθμό.
Με αυτόν τον τρόπο, η εταιρεία διατηρεί ένα κοινό πλαίσιο επικοινωνίας, χωρίς να απαιτεί από όλους να ακολουθούν ακριβώς το ίδιο καθημερινό πρόγραμμα. Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται σε προκαθορισμένες ώρες, ενώ οι εργασίες που απαιτούν ατομική συγκέντρωση μπορούν να γίνουν όταν κάθε εργαζόμενος αισθάνεται πιο παραγωγικός.
Για να λειτουργήσει, βέβαια, το σύστημα χρειάζονται σαφείς συμφωνίες. Οι προθεσμίες, οι ώρες κατά τις οποίες πρέπει να υπάρχει διαθεσιμότητα και οι ευθύνες κάθε μέλους της ομάδας πρέπει να είναι ξεκάθαρες. Χρειάζεται, επίσης, εμπιστοσύνη από την πλευρά της διοίκησης και αξιολόγηση με βάση τα αποτελέσματα, όχι αποκλειστικά τον χρόνο που κάποιος περνά στο γραφείο.
Το μοντέλο δεν μπορεί να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο σε κάθε επάγγελμα. Σε θέσεις που απαιτούν φυσική παρουσία, εξυπηρέτηση πελατών ή συνεχή συνεργασία σε πραγματικό χρόνο, τα περιθώρια ευελιξίας είναι πιο περιορισμένα. Σε άλλες εργασίες, ιδιαίτερα εκείνες που βασίζονται σε ατομικά παραδοτέα, ο προγραμματισμός με βάση τις ώρες υψηλής συγκέντρωσης μπορεί να είναι πιο εύκολος.
Είναι το chronoworking το τέλος του παραδοσιακού ωραρίου;
Ίσως να μην αποχαιρετήσουμε το 9-5 τόσο γρήγορα, όμως η συζήτηση γύρω από το chronoworking αναδεικνύει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την εργασία. Για αρκετούς εργαζομένους, η ευελιξία δεν αφορά πλέον μόνο το αν μπορούν να δουλεύουν από το σπίτι, αλλά και το πότε μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Αν η εταιρεία σου προσφέρει τη δυνατότητα να προσαρμόσεις το πρόγραμμά σου, μπορείς να ξεκινήσεις παρατηρώντας ποιες ώρες της ημέρας έχεις περισσότερη ενέργεια και πότε δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς. Στη συνέχεια, μπορείς να συζητήσεις με τον εργοδότη σου μια μικρή αλλαγή στο ωράριο, με συγκεκριμένες ώρες διαθεσιμότητας και ξεκάθαρους στόχους. Δεν χρειάζεται να αλλάξουν όλα από τη μια μέρα στην άλλη, ούτε να μετατρέψεις την καθημερινότητά σου σε ένα πείραμα χωρίς όρια.
Το σημαντικό είναι να θυμάσαι ότι η ευελιξία λειτουργεί καλύτερα όταν συνοδεύεται από υπευθυνότητα, ρεαλιστικό προγραμματισμό και σεβασμό στις ανάγκες των υπόλοιπων μελών της ομάδας. Και, φυσικά, το να δουλεύεις σε ώρες που αισθάνεσαι πιο δραστήριος δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραμελείς τον ύπνο ή να εργάζεσαι μέχρι αργά κάθε βράδυ.
Τελικά, το chronoworking φέρνει στο τραπέζι μια ιδέα που μοιάζει απλή, αλλά μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που οργανώνεις την επαγγελματική σου ζωή: δεν χρειάζεται όλοι να λειτουργούμε με τον ίδιο ρυθμό για να είμαστε αποτελεσματικοί. Αντί να προσπαθείς διαρκώς να χωρέσεις τον εαυτό σου σε ένα ωράριο που δεν σου ταιριάζει, ίσως αξίζει να εξετάσεις αν μπορείς να προσαρμόσεις το ωράριο στον τρόπο που πραγματικά λειτουργείς.
Διάβασε επίσης:
Δείτε το πλήρες άρθρο στο mad.gr →